​Το αντίο μας: 15 χρόνια Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας. Ένας κύκλος κλείνει οριστικά.

15 χρόνια Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας. Και κάπου εδώ, η διαδρομή μας τελειώνει.

Στις 3 Οκτωβρίου 2026, ακριβώς 15 χρόνια μετά την ίδρυσή του, το **Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας παύει οριστικά τη λειτουργία του.

Με την υπογραφή όλων των ιδρυτικών μελών και σε εφαρμογή της απόφασης της τελευταίας Γενικής Συνέλευσης, κλείνει ένας κύκλος που ξεκίνησε στις 3 Οκτωβρίου 2011.

Η ίδια ημερομηνία που σηματοδότησε την αρχή, σηματοδοτεί τώρα και το τέλος.

Δεκαπέντε χρόνια είναι πολλά.

Χρόνια γεμάτα παρατηρήσεις, καταγραφές, έρευνα, δράσεις πεδίου, ενημέρωση, παρεμβάσεις, συνεργασίες, λάθη, επιτυχίες, απογοητεύσεις, μικρές νίκες και αμέτρητες ώρες αφιερωμένες στην ελληνική φύση.

Συναντήσαμε ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα μας, ανθρώπους που διαφώνησαν μαζί μας και ανθρώπους που μέσα από αυτή την προσπάθεια άρχισαν να βλέπουν λίγο διαφορετικά την άγρια ζωή γύρω τους.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το σημαντικότερο πράγμα που αφήνουμε πίσω μας.

Από την αρχή προσπαθήσαμε να υπερασπιστούμε μια πολύ απλή ιδέα:

Όλα τα άγρια ζώα και όλα τα φυτά μετράνε.

Όχι μόνο τα μεγάλα και εντυπωσιακά είδη.

Όχι μόνο όσα χαρακτηρίζονται προστατευόμενα.

Όχι μόνο εκείνα για τα οποία υπάρχουν ευρωπαϊκά προγράμματα, χρηματοδοτήσεις, επιδοτήσεις ή δημόσιο ενδιαφέρον.

Μετράει και το κοινό είδος που κανείς δεν φωτογραφίζει.  
Το μικρό ψάρι στην ακτή.  
Το έντομο που περνά απαρατήρητο.  
Το φυτό στην άκρη ενός δρόμου.  
Το ερπετό που πολλοί φοβούνται.  
Το ζώο που δεν έχει γίνει ποτέ σύμβολο κάποιας καμπάνιας.

Η βιοποικιλότητα δεν είναι ένας κατάλογος δημοφιλών ειδών.

Είναι το σύνολο της ζωής γύρω μας.

Και για δεκαπέντε χρόνια προσπαθήσαμε, με τις δυνατότητες που είχαμε, να κρατήσουμε αυτή τη σκέψη ζωντανή.

Τα προβλήματα του περιβάλλοντος στην Ελλάδα δεν τελειώνουν επειδή τελειώνει το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας.

Οι πιέσεις στα οικοσυστήματα θα συνεχιστούν. Νέα προβλήματα θα εμφανιστούν. Είδη θα χρειαστούν προστασία. Περιοχές θα χρειαστούν ανθρώπους να τις υπερασπιστούν. Θα χρειαστούν νέες έρευνες, νέες φωνές και νέες πρωτοβουλίες.

Αλλά κανένας οργανισμός δεν είναι υποχρεωμένος να υπάρχει για πάντα.

Κάποιες φορές το πιο δύσκολο είναι να αναγνωρίσεις πότε ένας κύκλος έχει ολοκληρωθεί.

Θα μπορούσαμε να αλλάξουμε όνομα.  
Να αλλάξουμε αντικείμενο.  
Να κυνηγήσουμε διαφορετικές χρηματοδοτήσεις.  
Να μετατραπούμε σε κάτι άλλο μόνο και μόνο για να συνεχίσουμε να υπάρχουμε.

Δεν το θέλουμε.

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας δημιουργήθηκε για έναν συγκεκριμένο σκοπό.

Και προτιμούμε να ολοκληρώσει την πορεία του παραμένοντας αυτό που ήταν, παρά να συνεχίσει ως κάτι που δεν θα αναγνωρίζαμε πλέον.

Για αυτό το τέλος δεν αποτελεί εγκατάλειψη της φύσης.

Είναι η ολοκλήρωση μιας συγκεκριμένης διαδρομής.

Οι δράσεις σταματούν.

Οι ανακοινώσεις τελειώνουν.

Οι σελίδες μας θα σιωπήσουν.

Και δεν θα υπάρξει επόμενη δράση, επόμενη καμπάνια ή επόμενο κεφάλαιο με το όνομα Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας.

Όμως όσα έγιναν δεν διαγράφονται.

Οι καταγραφές παραμένουν.

Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν παραμένουν.

Οι άνθρωποι που γνώρισαν ένα είδος επειδή κάποτε διάβασαν κάτι δικό μας παραμένουν.

Οι στιγμές στο πεδίο παραμένουν.

Και κάπου, ίσως σε έναν άνθρωπο που έμαθε να κοιτάζει λίγο πιο προσεκτικά ένα ζώο, ένα φυτό ή μια ακτή, παραμένει και ένα μικρό κομμάτι αυτής της προσπάθειας.

Δεν ξέρουμε πόσο μεγάλη ήταν η επίδρασή μας.

Ούτε χρειάζεται.

Αν καταφέραμε έστω και σε λίγους ανθρώπους να μεταδώσουμε την ιδέα ότι η φύση δεν αποκτά αξία μόνο όταν ένα είδος είναι σπάνιο, προστατευόμενο ή χρηματοδοτούμενο, τότε αυτά τα δεκαπέντε χρόνια είχαν λόγο ύπαρξης.

Σε όλους όσοι συμμετείχαν.

Σε όσους βοήθησαν στο πεδίο.

Σε όσους μας έστειλαν μια παρατήρηση ή μια φωτογραφία.

Σε όσους μοιράστηκαν τη γνώση τους.

Σε όσους διάβασαν ένα άρθρο μας.

Σε όσους συμφώνησαν μαζί μας και σε όσους μας ανάγκασαν να σκεφτούμε περισσότερο.

Σε όσους ήταν μαζί μας για χρόνια και σε όσους πέρασαν για μία μόνο στιγμή.

Σας ευχαριστούμε.

Δεν θα γράψουμε ότι «θα τα ξαναπούμε».

Δεν θα υποσχεθούμε κάποιο νέο ξεκίνημα.

Αυτό είναι πραγματικά το τελευταίο κεφάλαιο.

Κλείνουμε όπως ξεκινήσαμε: με την πεποίθηση ότι κάθε κομμάτι της άγριας ζωής αξίζει να παρατηρείται, να κατανοείται και να έχει χώρο να υπάρχει.

Και τώρα αυτή τη φλόγα την αφήνουμε σε άλλους.

Να την πάρουν.

Να την κάνουν καλύτερη.

Να διαφωνήσουν μαζί μας.

Να προχωρήσουν πιο μακριά από όσο μπορέσαμε εμείς.

Γιατί οι οργανισμοί τελειώνουν.

Η ανάγκη να προστατεύουμε τη ζωή γύρω μας δεν τελειώνει ποτέ.

---

3 Οκτωβρίου 2011 – 3 Οκτωβρίου 2026

15 χρόνια Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας.

Σας ευχαριστούμε για όλα.

Αντίο.