​Λαγοκέφαλοι στην Ελλάδα: 7 είδη, ένας σοβαρός κίνδυνος

Οι λαγοκέφαλοι είναι ψάρια της οικογένειας Tetraodontidae, γνωστά διεθνώς ως pufferfish ή toadfish. Στις ελληνικές θάλασσες έχουν αναφερθεί 7 είδη του γένους Lagocephalus, με πιο γνωστό και πιο προβληματικό τον Lagocephalus sceleratus, τον ασημογραμμωτό λαγοκέφαλο. Το είδος αυτό είναι ξενικό και εισέβαλε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ πλέον έχει εξαπλωθεί σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Το ELNAIS του ΕΛΚΕΘΕ καταγράφει την παρουσία και εξάπλωσή του στις ελληνικές θάλασσες. 

Ο Lagocephalus sceleratus, γνωστός ως ασημογραμμωτός λαγοκέφαλος, είναι ένα από τα πιο επιτυχημένα χωροκατακτητικά ψάρια της ανατολικής Μεσογείου. Στην Ελλάδα καταγράφηκε το 2005 μετά την είσοδό του στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και σήμερα έχει ισχυρή παρουσία κυρίως σε νότιες και ανατολικές περιοχές, με συνεχή επέκταση. Πρόσφατες αναφορές δείχνουν ότι το είδος εξαπλώνεται και βορειότερα, ακόμη και προς περιοχές της Αττικής και του νότιου Ευβοϊκού. Ενώ μεμονωμένες καταγραφές υπάρχουν από κάθε άκρη της Ελλάδας.​

Γιατί είναι επικίνδυνος;

Ο λαγοκέφαλος δεν πρέπει να καταναλώνεται. Το σώμα του μπορεί να περιέχει τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση ή και θάνατο. Η τοξίνη εντοπίζεται συχνά σε όργανα όπως το συκώτι και οι γονάδες, αλλά μπορεί να υπάρχει και σε άλλους ιστούς. Μελέτη σε δείγματα Lagocephalus sceleratus από τη Ρόδο εξέτασε τετροδοτοξίνη σε ήπαρ, γονάδες, μύες και δέρμα, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον και την ανησυχία για την τοξικότητα του είδους στο νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Η τετροδοτοξίνη μπορεί να προκαλέσει μούδιασμα, ζάλη, αδυναμία, δυσκολία στην ομιλία ή στην κίνηση, εμετό, διάρροια, παράλυση και σε σοβαρές περιπτώσεις αναπνευστική ανεπάρκεια ή και θάνατο. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν από λίγα λεπτά έως λίγες ώρες μετά την κατανάλωση.

Είναι νόμιμο να πωλείται;

​Όχι. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλιευτικά προϊόντα από δηλητηριώδη ψάρια των οικογενειών Tetraodontidae, Molidae, Diodontidae και Canthigasteridae δεν πρέπει να διατίθενται στην αγορά. Οι λαγοκέφαλοι ανήκουν στην οικογένεια Tetraodontidae. 

Το πιο ανησυχητικό εύρημα του 2026 δεν είναι απλώς ότι ο λαγοκέφαλος εμφανίζεται σε νέες περιοχές, αλλά ότι:

• εμφανίζεται σε ρηχά νερά και παραλίες,
• καταγράφονται ολοένα συχνότερες παρουσίες κοντά σε ακτές με λουόμενους,
• εντοπίζονται μικρά άτομα, ένδειξη εγκατάστασης πληθυσμών,
• αλλάζει η συμπεριφορά του και γίνεται επιθετικό.

Τι πρέπει να προσέχουν ψαράδες και λουόμενοι;

Τι μπορεί να γίνει;

Προτάσεις διαχείρισης